است كه خلق مىكند و نحوه ى زندگى را هم ياد مىدهد - مثلًا به زنبور عسل چگونه خانه ساختن ، و شيره ى گل مكيدن را ياد مىدهد و به طفل چگونه شير مكيدن را مى آموزد . به اين نحو هدايت ، تكوينى گويند . 2 - هدايت تشريعى : قرآن - انبياء - ائمه علما و روحانيت وسيله ى هدايت مردم هستند و راه و روش را براى مردم تبيين مى كنند ، و هدايت تشريعى دارند . شَهرُ رمَضَانَ الَّذى انزِلَ فيهِ القُرآنُ هُدًى لِلنّاسِ . بقره / 185 قرآن در ماه مبارك بر قلب نورانى رسول خدا ( ص ) نازل شد براى اينكه مردم را هدايت كند . انّا هَدَيناهُ السَّيبلَ امّا شاكِراً وَ امّا كَفُوراً . انسان / 3 ما راه را نشان ميدهيم - اين مردم هستند كه بايد انتخاب كنند - راه سعادت يا شقاوت را . 3 - هدايت ايصال الَى المَطلُوبِ : در قرآن از اين هدايت نيز ياد شده است . در اين نوع هدايت خداوند دست بنده را مى گيرد و به مطلوب مى رساند ، عنايت خاص حق در اينحال شامل حال بنده است و هميشه متوجه ى عبد است ، هُدًى لِلمُتَّقينَ ناظر به همين معنى است . انجام وظيفه از پيروزى مهمتر است . اى رزمندگان ، در جبهه صابر باشيد و ديگران را هم به صبر دعوت كنيد ، در برابر شكستهاى ظاهرى و صورى از پاى در نيائيد ، امام بزرگوار فرمودند : ما قيام نكرديم كه پيروز شويم يا شكست بخوريم بلكه ما وظيفه اى داريم كه بايد آن را انجام دهيم ، مسئله ، مسئله انجام وظيفه است ، امام به تنهائى قيام كرد ، قيام او صرفاً براى پيروزى نبود بلكه انجام وظيفه الهى بود ، هر چه ايشان را به اصطلاح نصيحت مى كردند قبول